بومشناسي کاربردي/ سال چهارم/ شماره دوازدهم / تابستان ۱۳۹۴
استفاده از تخم دو گونه حواصیل خاکستري (Ardea cinerea) و پرستو دریایی گونه سفید
(Chlidonia shybrida) بهعنوان پایشگر زیستی ترکیبات PAH در تالاب انزلی
1 1 2* 3مجتبی زمانی، نعمتاله خراسانی ، علیرضا ریاحیبختیاري و کرامتاله رضایی
(تاریخ دریافت: 10/6/1393 ؛ تاریخ پذیرش: 27/2/1394)
چكيده
در اين پژوهش تعداد ۱۰ نمونه تخم از دو گونه پرنده و ۱۶ نمونه رسوب سطحي بهمنظور تعيين غلظت و منشأ ۲۳ ترکيب PAH از تـالابانزلي برداشت گرديد. استخراج ترکيبات PAH با روشClean up و آناليز اين ترکيبات بااستفاده از دستگاه GC-MS انجام گرفت. غلظـتکل ۲۲ ترکيب PAH (بهجز پريلن) در نمونههاي رسوب بين ۰۵/۵۶۰ تا ۶۶/۸۳۳ و در تخم پرندگان بين ۱۸۵ تا ۱۵/۲۸۴ نانوگرم بـر گـرموزن خشک بهدست آمد. نتايج آزمونهاي آماري هيچگونه رابطه معنيداري بين غلظت كلي ۲۲ ترکيب PAH در نمونههاي رسوب دو منطقه مورد بررسي نشان نداد و اين در حالي است که غلظت اين ترکيبات در نمونههاي تخم گونه حواصيل خاکسـتر ي بيشـتر از گونـه پرسـتودريايي گونه سفيد بهدست آمد. نتايج تعيين منشأ ترکيبات PAH، منشأ بيوژنيک را براي پريلن و پتروژنيک را براي ساير ترکيبات PAH در تمامي نمونهها نشان داد. نظر به اينکه غلظت ترکيبات PAH مورد آناليز در تمامي نمونههاي رسوب و تخم، توزيع و منشأ يکساني را نشان دادند ،بنابراين با احتمال فراوان ميتوان نتيجه گرفت که اين ترکيبات از مناطق توليدمثلي در تخم پرندگان تجمع يافته و تخم دو گونه مورد بررسي نيز ميتوانند بهعنوان پايشگر زيستي مناسب براي ترکيباتPAH درنظر گرفته شوند.
واژههاي كليدي: تعيين منشأ ،PAH، رسوبات سطحي، تخم پرندگان، تالاب انزلي

۱. گروه محيط زيست، دانشکده منابع طبيعي، دانشگاه تهران
۲. گروه محيط زيست، دانشکده منابع طبيعي و علوم دريايي، دانشگاه تربيت مدرس
۳. گروه صنايع غذايي، دانشکده مهندسي و فنآوري کشاورزي، دانشگاه تهران
*
: مسئول مكاتبات، پست الكترونيكي:riahi@modares.ac.ir
مقدمه
هیـ دروکربنهـا ي آروماتیـ ک حلقـو ي (Polycyclic Aromatic Hydrocarbons) دستهاي از ترکیبات آلـ ی هسـتند کـه بـه طـور گسترده در هر دو محیط خشکی و آبی یافت میشوند (24). در مجموع بیش از 100 نوع مختلف از ترکیبات PAH وجود دارد ،اما آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا فقط 16 ترکیب از آنهـا را بهعنوان آلایندههاي پیشگام معرفـ ی کـرده اسـت (31). منبـعاص لی ورود ای ن ترکیب ات ب ه مح یط، فعالی ته اي انســانی(Pyrogenic و Petrogenic) است، اما میتوانند منشأ طبیعی نیز داشته باشند (28). بهعنوان مثال، پریلن (12C10H) یک محصـولبیوژنیک است که بهطـور طبیعـی در محـیطهـا ي خشـک ی و از تحول پیشمادههاي اولیه و همچنین در رسوبات عمقی بوجـودمیآید (22). از دیگر منابع طبیعی ترکیبات PAH نیز میتوان به فعالیت آتشفشانها، آتشسوزي جنگلها و نشت طبیعی نفـتاشاره کرد (15 و 25). همچنین فعالیتهاي انسانی در رابطـه بـاتولید عمده ترکیبات PAH همـان منشـأ پایروژنیـ ک اسـت کـهعمدتاً شامل سوختن ناقص ترکیبـات آلـی ماننـد زغـال سـنگ،نفت و مواد چوبی در درجه حرارت بـالا مـیباشـد (21 و 31).
علاوه بر آن ریزشمستقیم مواد نفتی، تخلیه آب توازن کشتیهـاو روانابهاي منشـأ گرفتـه از محـل دفـن زبالـههـا ي شـهر ي، آسفالت معابر و تانکرهاي ذخیرهسازي مواد نفتی و امثـال اینهـا نیز از منابع پتروژنیک این ترکیبات محسوب میشوند (28).
بهعلت ایجاد اثـرات سـمی پایـ دار، سـرطان و ناهنجـاري و همچنین قابلیت تجمـع ز یسـت ی در مهـره داران از جملـه انسـان(36) ت اکنون مطالع ات زی ادي روي ترکیب ات PAH ص ورت گرفته است. اگرچه اثرات سمی حاد و در نتیجه پتانسیل تهدیـ د فراوان این ترکیبات در سایر مهرهدارن نیز به اثبات رسیده اسـت(24)، اما مطالعات اندکی در خصـوص تع یـی ن غلظـت و منشـأترکیبات PAH روي مهرهدارن وحشی بهویژه پرنـدگان در یـ اییانجام شده است.
از بین گونههاي حیاتوحش، پرندگان دریایی بـه خصـوص گونههاي ساحلی همواره در معرض آلودگیهاي وارد شـده بـهمحیط زیست آبی قرار دارند. بهدلیـ ل نقـش حسـاس پرنـدگان،محققین بسیاري از این گونهها بهعنـوان شـاخص آلاینـده هـا يمحیطی و اخطاردهنـده گـان اولیـه بـراي بسـیاري از آلاینـدههـااستفاده کردهاند (8 و 11). این موجودات به دلایلی از قبیل قابل رؤیت بودن، حساسیت پذیري بالا نسبت به تغییرات محیطـ ی و قرارگرفتن در سطوح بالاي زنجیره غذایی، میتواننـد بـهعنـوانپایشگر زیستی براي بسیاري از آلایندههـا درنظـر گرفتـه شـوند(2)؛ اما به دلایل عملی و اخلاقی و از آنجا که براي بررسی نوع و میزان آلایندههاي محیط زیستی در پرندگان نیاز به کشتن آنهـا میباشد، بنابراین بهتر است از پایشگرهاي زیستی دیگري بـرا ياین منظور استفاده گردد (12). با توجه به طبیعت چربیدوسـت یکه ترکیبات PAH دارند، بهراحتی در بافت کبد و تخم پرنـدگانتجمع مییابند (19، 29 و 33) و میزان تجمع این مواد در تخـمپرندگان دو تا سه برابر بیشتر از بافت کبد اسـت (19). بنـابرا ین میتوان از تخم پرندگان بهعنوان یک ابزار مناسب بهمنظور نشان دادن وضعیت آلودگی محیط زیست (5 و 29) و پـا یش سـطوحآلایندهها در مکان آشیانهسازي (6، 19 و 20) استفاده کرد.
بررس ی من ابع نش ان داد ک ه تنه ا ی ک مطالع ه ب ه تعی ینغلظت و منشأ ترکیبات PAH در تخم پرندگان پرداختـه اسـت.
در این مطالعه که توسط پرییرا و همکاران (20) روي سه گونـهدر بریتانیــا انجــام گرفــت، از م یــان 52 ترکیــب PAH مــورد بررس ی، غلظ ت فن انترن در تخ م گون ه غ از دری اي ش مالی(Morus bassanus) و متیلنفتالین در تخـم دو گونـهي عقـاب
طلایی (Aquila chrysaetos) و ترمتاي (Falco columbarius) نسبت به سایر ترکیبات فراوانتر و همچنین منشأ ایـ ن ترکیبـاتنیز پتروژنیک بهدست آمد (20). البتـه مطالعـات زیـ ادي وجـوددارد که بـه تع یـی ن غلظـت و منشـأ ایـ ن ترکیبـات در رسـوبات محیطهاي آبی از جمله تالابها پرداختهاند. ریاحی بختیـ اري و همک اران (22) مطالع هاي ب همنظ ور بررس ی غلظ ت و منش أ ترکیبات PAH در رسـوبات سـطحی دریاچـه شـینی در مـالز يانجام دادند. غلظت کل19 ترکیب PAH در این مطالعه بین 248تــا 8098 و بــراي پــریلن بــین 2/34 تــا 6/4578 نــانوگرم بــرگرم بهدست آمد. ضمن اینکه منشأ 19 ترکیب PAH پتروژنیـ ک و براي پریلن بیوژنیک بهدست آمد (22). هـم چنـین در مطالعـهدیگري که توسط ابراهیمی و ریـاح ی بختیـاري در سـال 2012روي رسوبات سطحی منطقه بندر خمیر و جزیـ ره قشـم انجـامگرفت، غلظت 22 ترکیـ ب PAH در محـدوده 259 تـا 5376 و غلظت پریلن بین 7/2 تا 1/26 نانوگرم بـر گـرم بـهدسـت آمـد.
ضمن اینکه منشأ تمامی ترکیبات مورد بررسـ ی در ایـ ن مطالعـه پتروژنیک بهدست آمـد (10). نعمتـ ی و همکـاران نیـ ز در سـال1392 مطالعهاي با هدف بررسی الگوي پراکنش و تعیـی ن منشـأترکیب ات PAH در رس وبات س طحی س واحل دری اي خ زر و چندین رودخانه انجام دادند. غلظت 29 ترکیب PAH بین 8/98تا 8/855 و غلظت پـر یلن در محـدوده کمتـر از 1/0 تـا 1/116نانوگرم برگرم بهدست آمد. منشأ 19 ترکیب PAH مورد بررسیدر این مطالعه مخلوطی از پایروژنیک و پتروژنیک و براي پریلن بیوژنیک و در اثر فعالیت قارچها روي مواد چـوب ی در خشـک یبهدست آمد (4).

شکل 1. موقعیت جغرافیایی ایستگاههاي نمونهبرداري از رسوبات و تخم دو گونه مورد بررسی در تالاب انزلی
با توجه به اینکه تاکنون هـ یچ گزارشـ ی در رابطـه بـا تعیـی ن غلظت و منشأ ترکیبات PAH بـه طـور همزمـان در رسـوبات و تخم پرندگان منتشر نشده است، لذا در این مطالعه سـع ی بـر آناست تا ضـمن تع یـی ن غلظـت ایـ ن ترکیبـات در تخـم دوگونـهحواصیل خاکستري (Ardea cinerea) و پرسـتو دریـایی گونـهسـفید (Chlidonia shybrida) و هـم چنـین رسـوبات س طح یاطراف منـاطق جوجـهآوري آنهـا در تـالاب انزلـی، منشـأ ایـ ن ترکیبات را نیز با استفاده از برخی نسبتهاي تشخیصی بـه طـورهمزمان تعیین کرد.
مواد و روشها
منطقه مورد مطالعه
تالاب انزلی آبگیري وسیع با آب شیرین، یوتروفیک و کـم عمـقبوده که وسعتی در حدود 193 کیلومترمربع دارد. این تـالاب درمحــدوده جغرافیــایی 20 ˚37 تــا 37 ˚37 عــرض شــمال ی و15 ˚49 تا 40 ˚49 طول شرقی در جنوب غربی دریـ اي خـزر
در استان گیلان قرار دارد. میانگین سالانه دما در محدوده تالاب انزلی حدود 2/16 درجه سـانت یگـراد و میـ انگین بـارش حـدود1827 میلیمتر در سال میباشد (18). دو منطقـه حفاظـت شـدهسیاهکشیم (A) و آبکنار (B) بهترتیب در جنوب غـرب و غـربتالاب انزلی واقع شدهاند که بهعلت داشتن ویژگیهاي محیطـ یمناسب، از جذابیت زیادي براي دو گونه حواصیل خاکسـتر ي و پرستوي دریایی گونه سـف ید برخوردارنـد (شـکل 1). دو گونـهمــورد بررســ ی در ایــن مطالعــه بــه علــت دارا بــودن برخــیشرایط از قبیل حداکثر وابستگی زیستگاهی و تغذیـه اي بـه تـالابانزلی، گوشتخوار بودن، عدم حساسیت نسبت به برداشت تخـم ازآشیانه و شناسایی وجمعآوري آسان نمونه تخمشان، در این مطالعه مورد بررسی قرار گرفتند. از طرفی بـا توجـه بـه اینکـه پراکنـدگیترکیبات PAH در مطالعـات انجـام شـده روي رسـوبات سـواحلاطراف دریاي خزر متفاوت و منشأ این ترکیبات بهطور غالب بهجز پ ریلن انس انی (Petrogenic) ب هدس ت آم ده (18 و 31) در ای ن مطالعه تالاب انزلی بهعنوان منطقه مورد بررسی، انتخاب شد.
جمعآوري نمونهها و جامعه آماري
در ایــن مطالعــه تعــداد 16 نمونــه رســوب ســطح ی (5-0سانتیمتري) از اطراف دومنطقه جوجهآوري سیاهکشیم و آبکنـارواقع در تالاب انزلی بهشکل تصادفی در اردیبهشت 91 برداشت گردیــد. ســپس هــر یــک از نمونــه هــاي رســوب در پوشــشآلومینیومی قرار گرفته و توسط یونولیـ ت حـاو ي یـ خ بـه محـلآزمایشگاه منتقل شدند. همچنـین تعـداد 10 نمونـه تخـم از دوگونه مورد بررسی در این مطالعـه برداشـت و پـس از شکسـتنپوسته تخم هـر یـ ک از نمونـه هـا، محتو یاتشـان درون ظـروفشیشهاي ریخته شد. در ادامه محتویات درون هر یک از ظـروفشیشهاي همگن و درب آنها بـا اسـتفاده از پوشـش آلومینیـ ومی
جدول 1. اطلاعات اکولوژیکی و نمونههاي تخم دو گونه مورد بررسی در تالاب انزلی
منطقه جوجهآوريو تعداد نمونه (n) میانگین طول، قطر و وزن هر تخم (M±SE) عادت غذایی نوع زیستگاه و محل جوجهآوري نام علمی ولاتین نام گونه
سیاهکشیم (5) 59 × 44 ± 1/03
میلیمتر
31/1 ± 57 گرم در درجه اول از ماهیها و سپس دوزیستان ،پستانداران کوچک ،پرندگان و بیمهرگان آبهاي کم عمق سواحل دریاچهها ،تالابها، خورها و مانگروها. آشیانه
سازي روي درختان و در برخی
موارد درختچهها Ardea cinerea
Grey heron حواصیل خاکستري
آبکنار (5) 38 × 27 ± 0/61
میلیمتر
13/0 ± 14 گرم ماهیهاي کوچک ،
سختپوستانی مانند میگو ،دوزیستان، حشرات و لارو حشرات باتلاقها، دریاچهها، تالابها ،
مصبها و آبهاي داخل خشکی در کلنیهاي ده تا چند صد جفتی.
آشیانه سازي روي گیاهان آبزي شناور در سطح آب Chlidonia shybrida
Wishkered tern پرستويدریاییگونه سفید
بسته شد. ضمناً تمامی نمونههاي رسوب و تخـم نیـ ز تـا زمـانانجام مراحـل بعـدي، در دمـاي منهـاي 20 درجـه سـانتیگـرادنگهداري شدند. جدول 1 اطلاعـات اکولـوژیکی و نمونـه هـا يتخم دو گونه مورد بررسی در این مطالعه را نشان میدهد.
استخراج ترکیبات PAH از نمونههاي تخم
ابتدا بهمنظور خشـک کـردن نمونـههـا، محتو یـ ات هـر یـ ک از نمونههاي تخم به درون ارلن مـا یر منتقـل و پـس از آن سـدیم سولفات کاملاً فعال شده به آن اضـافه و توسـط میلـه ش یشـه ايمحتویات درون ارلن هموژن و خشک شدند. سـپس پـنج گـرموزن خشک از هر نمونه، بهدقت توزین و مقدار 100 میکرولیتر ترکیب جانشینی شـامل چهـار ترکیـ ب دوترویـ ت شـده شـامل
12anthracene-d10, naphthalene-d8, chrysene-d12 and perylene-dبه هر یک از آنهـا اضـافه گرد یـ د. در مرحلـه بعـد و بـهمنظـورصابونی کردن چربـ یهـا مقـدار 50 میلـ یلیتـر متـانول-پتاسـ یم هیدروکساید شش مولار به آن اضافه (34) و بهمدت دو ساعت در آون با دماي 60 درجه سانتیگراد قـرار داده شـد. در نهایـ ت استخراج ترکیبات آلی با استفاده از 50 میلیلیتـر هگـزان نرمـالبه مدت دو ساعت توسط دستگاه اوربیتال شیکر انجام پـذ یرفت (20 و 26). ضمن اینکه بهمنظور اندازهگیري لیپیـ د هـر یـ ک از نمونههاي تخـم، از دسـتگاهSoxtec TM مـدل 2050 و حـلالکلروفرم استفاده گردید (14).
استخراج ترکیبات PAH ازنمونههاي رسوب سطحیجهت خشک کردن نمونههاي رسوب، ابتدا تمامی آنها بهمـدت72 ساعت در دستگاه فریز درایر قرار گرفتند. سـپس پـنج گـرموزن خشک از هر نمونه بهدقت توزین و مقدار 100 میکرولیتـرترکیب جانشینی (مانند نمونههـا ي تخـم ) بـه هـر کـدام اضـافهگردیــد. در ادامــه اســتخراج ترک یبــات آلــ ی بــا اســتفاده از160 میلیلیتر ديکلرومتان بهمـدت 12 سـاعت توسـط دسـتگاهسوکسله انجام پذیرفت (10). ضمن اینکه مقدار کربن آلـ یکـل(Total organic carbon) هر نمونه با اسـتفاده از روش کـاهشدر اثر سوختن (Loss on Ignition) تعیین گردید. در ایـ ن روش دو گرم رسوب خشک بهمدت شش ساعت در کـوره بـا دمـاي400 درجه سانتیگراد قرار گرفـت و پـس از آن بـه دسـیکاتور منتقل تا به دماي محیط برسد. سپس تفاوت وزن حاصل در اثـرسوختن بر میزان وزن اولیه نمونه رسوب تقسیم و در عدد 100ضرب شد تا میزان مواد آلی کل بهدست آیـ د. در نهایـ ت بـرا يمحاسبه کربن آلی کل، میزان مواد آلی کل بـر عـدد 8/1 تقسـ یم گردید (13).
کروماتوگرافی ستونی
ایـن بخـش ک ه بـهمنظـور جداس از ي ترکیبـاتPAH از س ایر ترکیبات آلـ ی انجـام گرفـت، شـامل دو مرحلـه کرومـاتوگرافیستونی مرحله اول و دوم مـ یباشـد . در مرحلـه اول بـا اسـتفادهستون حاوي سیلیکاژل 5% غیرفعـال شـده بـا آب اضـافه و 20میلیلیتر مخلوط ان-هگزان/ديکلرومتان به نسبت حجمـی 1:3، هیدروکربنهایی شامل آلکانها، ترکیبات PAH، هوپـان و غیـ رهجدا گردیدند (10). در مرحله دومنیز ترکیبات PAH با اسـتفاده از ســتون حــاوي ســلیکاژل فعــال و 14 میلــیلیترمخلــوط ان-هگزان/ديکلرومتان به نسبت حجمـی 1:3 از سـا یر ترکیبـاتج دا ش دند. در نهای ت بخ ش جداش ده ترکیب ات PAH ب اجریــان بســیار آرام گــاز نیتــروژن خشــک و قبــل از تزریــقنمونهها به دستگاهGC-MS ، 100 میکرولیتـر اسـتاندارد داخلـیبهنام پاراترفنیل-14d به ویال حاوي نمونه اضافه و سپس مقـداریک میکرولیتر از آن به دسـتگاه تزریـق گردیـد (10، 22، 23 و 35).
تجزیه و تحلیل آماري
پــس از بررســی نرمــال بــودن داده هــا بــا اســتفاده از آزمــونKolmogorov-Smirnov، جهت بررسی اختلاف معنـی دار بـینغلظتهاي کل ترکیبات PAH موجود در تخم دوگونه پرنـده ورسوبات از آزمون t-test و براي بررسی همگن بودن واریانسها از آزمون Levene با اسـتفاده از نـرمافـزار R نسـخه 3 صـورتگرفت.
نتایج و بحث
غلظت ترکیبات PAH در نمونههاي رسوبنتایج آنالیز 23 ترکیب PAH در هر یک از نمونـه هـا ي رسـوبشامل 16 ترکیب اولویـ تبنـد ي شـده توسـط آژانـس حفاظـتمحــیط زیســت امریکــا بــه همــراه ترکیبــات متیــلفنــانترن (MP, 3MP, 9MP and 1MP2)، 2-متیلآنتراسن (MA2)، بنـزو
(e) پایرن (BeP) و پریلن (Per) بههمراه پارامترهاي مربـوط بـهآنها در جدول 2 نشان داده شده اسـت .غلظـت کـل 22 ترکیـ ب PAH (بهجز پریلن) در نمونههاي رسوب منطقه سیاهکشیم بـ ین
05/560 تا 66/833 و در رسوبات منطقه آبکنار بـ ین 5/569 تـا
64/734 نانوگرم بر گرم تعیـی ن گردیـ د. غلظـت پـریلن نیـ ز در رسوبات منطقه سیاهکشـ یم و آبکنـار بـهترتیـ ب بـ ین 65/70 تـا33/108 و 14/63 تا 68/98 نانوگرم بر گرم بهدست آمد. ضـمناینکه میانگین مجمـوع غلظـت 22 ترکیـبPAH در دو منطقـهسیاهکشیم و آبکنار بهترتیب معـادل 18/10 و 25/9 نـانوگرم بـرمیلیگرم TOC و بـرا ي پـر یلن بـه ترتیـب معـادل 86/1 و 12/1نانوگرم بر میلیگرم TOC بهدست آمد.غلظتهاي کل بـه دسـتآمده براي 22 ترکیب PAH و پریلن در این مطالعه، در محدوده

غلظـت ه اي تعیـی ن ش ده در مطالعـه نعمت ی و همک اران رويرسوبات رودخانههـا ي سـواحل در یـ اي خـزر (4) و بـه مراتـبکمتر از غلظتهاي گـزارش شـده در مطالعـه ریـ احیبختیـ اري
و همکــاران در رســوبات دریاچــه شــینی (22) و ابراهیمــی و ریاحی بختیاري روي نواحی بنـدر ي خمیـ ر و قشـم (10) قـرار گرفت.
بررس یه ا نش ان داد ک ه از ب ین 23 ترکی ب PAH م ورد بررسی، ترکیباتی از قبیل آنتراسن، فنانترن، ترکیبات متیلفنانترن ،پایرن و پریلن نسبت به سـا یر ترکیبـات از غلظـت بیشـتر ي در رسوبات برخوردارند و این در حالی است کـه نتـایج آزمـون -ttest هیچگونه رابطه معنیداري بین غلظت کل 22 ترکیب PAHو پــریلن در رســوبات مــورد بررســی را نشــان نــداد (05/0-pvalue>). بیشترین غلظت کـل 22 ترکیـ ب PAH بـه ترتیـ ب در نمونههاي رسوب 3A4 ،A و 6B و کمتـر ین آن در نمونـه هـا يرسوب 5B1 ،A و 8A مشاهده شد. نتـا یج آزمـونLevene نیـ ز همگن بودن واریانس خطاها را نشان داد (05/0p-value>).
علیرغم اینکه حجم جریانهاي آلوده آورده شده بهوسـ یله روانابها و رودخانهها به رسوبات منطقه سیاهکشیم بسیار بیشتر از منطقه آبکنار است (1)، اما عدم اختلاف معنیدار بین غلظـتکل 22 ترکیب PAH و پریلن در نمونههاي رسوب دو منطقه را میتوان در ارتباط با تردد فراوان قایقهـا ي موتـور ي صـ یادي و گردشگري در منطقه آبکنار نسبت به منطقه سیاهکشیم دانست.
در مورد ترکیب پریلن نیز باید گفت که نتایج این مطالعه بـاسایر مطالعات صورت گرفتـه د ر رسـوبات سـطحی مصـبی درمناطق حارهاي و نیمهحارهاي که غلظت بالاي این ترکیـ ب را در رابطه با فرآیند بیوژنیک پیشسازههاي موجود در خشکی (16 و 35) دانستهاند، همخوانی دارد. در این مطالعات مشـخص شـدهکه پـر یلن در نقـاط مختلـف تولیـ د و از طریـق رودخانـههـا وروانابها به رسوبات سطحی آورده شدهاند (7 و 22). بنـابرا ین میتوان گفت که پریلن در اثر فرآیندهاي بیوژنیک در سایر نقاط تالاب انزلی و در خشکی تولید و پس از آن توسط جریانات بـهاین رسوبات آورده شده است.
غلظت ترکیبات PAH در نمونههاي تخم
نتایج آنالیز 23 ترکیب PAH در نمونههـا ي تخـم و پارامترهـايمربوط به آنها در جدول 3 نشان داده شده است. غلظت کـل 22ترکیــب PAH (بــه جــز پــریلن) در تخــم دو گونــه حواصــیل خاکستري و پرستو دریایی گونه سـفید بـه ترتیـ ب بـ ین 185 تـا15/284 و 80/157 تــا 69/192 و غلظــت پــریلن در تمــامینمونههاي تخم مورد بررسی بین 16/25 تـا 65/44 نـانوگرم بـرگرم وزن خشک ،بهدست آمد.
غلظت نفتالن، فنانترن، ترکیبات متیلفنانترن، پایرن و پـر یلن در تمامی نمونههاي تخم مانند رسوبات نسبت به سایر ترکیبات بالاتر بهدست آمد و این در حالی است که نتـا یج آزمـونt-test رابطه معنـ یداري بـ ین غلظـت کـل 22 ترکیـ ب PAH و پـر یلن تجمـع یافت ه در نمون هه اي تخ م در دو منطق ه س یاهکش یم و
آبکنــار در ســطح اعتمــاد 95% را نشــان داد (00/0p-value<). در مجموع غلظت کلی 22 ترکیب PAH و همچنـین پـر یلن در تخم گونهي حواصیل خاکسـتر ي بـه طـور معنـیداري بیشـتر ازگونه پرستو دریایی گونه سفید بهدسـت آمـد . هـم چنـین نتـا یج آزم ون Levene همگ ن ب ودن واری انس خطاه ا را نش ان داد
.(p-value>0/05)
برخـ ی محققـ ین ظرفیـ ت متـ ابولیکی، رژیـ م غـ ذایی،متابولیس م و می زان تم اس پوس تی متف اوت در ب ین گون هه ارا از دلایل عمده تجمع مقادیر متفاوت ترکیبـاتPAH در بـدنو در نتیج ه تخــم پرنــدگان دانســتهانــد (19 و 26). جــداي ازرژیم غذایی مختلف، سن بلوغ و ذخیره چربی بالا نیز میتوانند ب هعن وان یک ی دیگ ر از دلای ل احتم الی بـالا ب ودن غلظ تکــل ترکیبــات PAH در محتویــات تخــم گونــه ي حواصــیل خاکســتري نســبت بــه پرســتو در یــایی گونــه ســفید درنظــرگرفته شود. از آنجا که سن بلوغ در گونـ ۀ حواصـ یل خاکسـتر يبین سـه تـا پـنج سـالگی (9) و در گونـ ۀ پرسـتو بـین یـ ک تـا دو سالگی است (30)، بنابراین مقادیر بیشتري از ایـ ن ترکیبـاتدر بدن ایـ ن گونـه انباشـته شـده کـه در نهایـ ت بـه محتو یـ ات تخم آن انتقال مییابد.
جدول 3. غلظت ترکیبات PAH مورد بررسی و پارامترهاي مربوط به آنها در تخم دو گونه حواصیل خاکستري و پرستو دریایی برحسب (1-ng g)
پرستو
ي
در
ی
ا
یی
سف

گونه
ی
د

)
WT
(
حواص
ی
ل

خاکستر
ي
)
GH
(
Compounds
WT
5
WT
4
WT
3
WT
2
WT
1
GH
5
GH
4
GH
3
GH
2
GH
1

پرستو

ي

در

ی

ا

یی

سف

گونه



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید